“Nhà Bè nước chảy chia hai

Ai về Gia Định Đồng Nai thì về’’

Hồ Trị An nằm trên sông Đồng Nai, cách thành phố Biên Hòa khoảng 30 km theo quốc lộ 24 là vùng đất sơn thủy hữu tình- một vùng đất hoang sơ và đầy thú vị đang chờ con người tới khám phá.

Cũng như các hồ nhân tạo khác ở Việt Nam, hồ Trị An được hình thành trong quá trình xây đập ngăn dòng chảy để làm thủy điện (năm 1984). Với diện tích mặt hồ 323 km2, Trị An được xem là hồ nước lớn nhất Việt Nam kể cả tự nhiên hay nhân tạo, xếp trên các tên tuổi nổi tiếng khác như hồ T'nưng, hồ Thác Bà, hồ Hòa Bình...

Hồ Trị An có diện tích 32.400 ha, có 76 đảo lớn nhỏ, sóng nước mênh mông đồi đảo nhấp nhô, phong cảnh hữu tình, người dân thân thiện và mến khách, chúng ta cũng có thể dừng chân cắm trại trên các đảo Ó, Đảo Đồng Trường- với không khí trong lành và đủ các loài trái cây như: chôm chôm, sầu riêng, bơ, mít … Hồ nằm trong địa giới hành chính các huyện Vĩnh Cửu, Trảng Bom, Thống Nhất, Định Quán, vị trí tiếp giáp như sau: phía Bắc giáp xã Mã Đà, Phú Lý - huyện Vĩnh Cửu; xã Thanh Sơn - huyện Định Quán; phía Nam giáp thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu; xã Thanh Bình, huyện Trảng Bom; xã Gia Tân, huyện Thống Nhất. Phía Đông giáp xã Ngọc Định, Phú Ngọc, Phú Cường, Suối Nho, huyện Định Quán. Phía Tây giáp thị trấn Vĩnh An, xã Hiếu Liêm, Mã Đà, huyện Vĩnh Cửu.

Bao bọc xung quanh là đồi núi trập trùng, hồ Trị An được điều tiết theo mùa phục vụ cho nhà máy thủy điện Trị An, mực nước cao nhất vào mùa mưa ở cao trình 62m với diện tích là 32.000 ha, vào mùa khô mực nước ở cao trình 50m và diện tích thu hẹp lại còn 7.500ha. Hiện nay, có khoảng 1.000 hộ, 5.000 nhân khẩu hiện sống trên bè và khu vực xung quanh giáp hồ Trị An, trong đó Việt kiều Campuchia chiếm khoảng 60%. Đa số người dân có thu nhập thấp, đời sống còn nhiều khó khăn, hoạt động chủ yếu là nghề nuôi trồng và khai thác thủy sản, hàng năm có khoảng 2.500 tấn thủy sản được khai thác từ hồ.

Hồ Trị An thuộc vùng nhiệt đới gió mùa, đặc trưng bởi hai mùa riêng biệt: mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 12 với lượng mưa cao khoảng 2.400 mm; mùa khô từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau. Thêm vào đó hồ chứa có khoảng hơn 50 eo ngách có kích cỡ khác nhau và kết nối với nhiều chi lưu của sông Đồng Nai và La Ngà nhau. Vì thế hồ chứa Trị An có điều kiện thuận lợi về khí hậu và địa hình để phát triển thủy sản. Hệ sinh thái hồ chứa khá đa dạng, nhiều loài cá với 109 loài trong đó có 32 loài có giá trị kinh tế cao, 77 loài có giá trị thấp, loài có giá trị thương mại như: cá trắm, cá mè, cá trôi… hiện nay thành phần cá trên hồ thay đổi là kết quả của chương trình thả cá giống hàng năm, những loài cá được thả như: Trắm cỏ, Mè trắng, mè Hoa, cá Trôi, cá rô phi Ấn Độ… Mục đích của chương trình thả cá giống là để làm giảm ô nhiễm nước thông qua tăng khả năng lọc sinh học của các loài cá thích hợp; để sử dụng khu sinh thái mà các loài cá không thích nghi được; để điều khiển thảm thực vật; nâng cao năng suất cá và cung cấp nguồn thức ăn.

Năm 2013, hồ Trị An đã được Thủ tướng Chính phủ quy hoạch Điểm du lịch Quốc gia và là vùng lõi của Khu Dự trữ sinh quyển Đồng Nai.